مصطفى النوراني الاردبيلي
166
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
براى رفع آب ريزش چشم طفل مقدار كمى روغن ويكس به ملاج طفل بمالند . براى درمان بواسير بادى شبها موقع خواب به قدر يك قاشق مرباخورى حناء را با روغن زيتون خمير نموده در وقت شب بگذارند و صبحها با آب گرم طهارت بگيرند . براى درمان ورم بيضه روغن خاكسترى را به بيضه بمالند تسكين مىيابد يا روغن اكتيول را به بيضه بمالند . « 2 » انواع روغنها بسيار است و خاصيت آنها مختلف است . روغن بلسان گرم است در دو درجه و خشك است در درجه اول و در قوت تحليل است . جالينوس مىگويد : قوت روغن ترب و قوت روغن بيد انجير يكسان است جز آنكه تخم ترب گرمتر از روغن بيد انجير است . و هيچ روغن به زيت كهنه در منفعت از او نزديك نيست و به اين معنى روغن ترب را بدل ( روغن زيت ) در وقت تغذيه استعمال مىكنند . و دهن الغار ( روغن غار ) گرم است و لطيف و دافع است مر داء الثعلب را به مواظبت . جالينوس مىگويد : بدل او را علاج داء الثعلب زفت تر است . و روغن سوسن گرم و خشك است در درجه دوم و بدل او دهن الغار است . و روغن انجره گرم است و لطيف و بدل او روغن تخم معصفر است جز آنكه روغن معصفر در قوت كمتر است از انجره و روغن انجره گرم است در دو درجه و طبيعت را نرم كند . و بدل روغن حنا روغن مرزنجوش است . و بدل روغن نيلوفر ، روغن بنفشه است و هر دو سرد و تر در يك درجه هستند . روغن ياسمين گرم است در سه درجه . و روغن نرجس گرم است در دو درجه . و روغن بادام تلخ ، گرم و خشك است در دو درجه و ورمها را بنشاند .
--> ( 2 ) - همان ، ص 394 - 395 - 396 - 407 - 431 .